Seorang maharaja Rom mengenakan cukai ke atas pengumpulan air kencing dari tandas awam.
Bila anaknya membantah kerana menganggap ia memalukan, beliau menghulurkan syiling ke muka anaknya dan bertanya sama ada syiling itu berbau.
📌 Perbendaharaan kosong dan sebuah arena besar yang perlu dibina
Vespasian menjadi maharaja Rom pada tahun 69 Masihi.
Beliau mewarisi perbendaharaan yang hampir kosong selepas satu tempoh ketidakstabilan yang panjang.
Perbelanjaan besar diperlukan untuk membaiki bandar dan membiayai tentera.
Beliau juga memulakan pembinaan sebuah arena besar yang kini dikenali sebagai Colosseum.
Untuk mendapatkan dana, beliau mencari setiap sumber cukai yang mungkin.
Di sinilah beliau menoleh kepada satu perkara yang tiada siapa fikirkan sebelum itu.
📌 Bahan buangan yang rupanya bahan mentah bagi industri sebenar
Di Rom, tandas awam adalah kemudahan biasa di seluruh bandar.
Air kencing yang terkumpul di situ bukan bahan buangan bagi semua orang.
Ia mengandungi ammonia yang terbentuk secara semula jadi selepas beberapa hari.
Ammonia adalah bahan pencuci yang sangat berkesan pada zaman itu.
Pekerja pencuci kain menggunakannya untuk membersihkan dan memutihkan kain bulu.
Penyamak kulit juga menggunakannya dalam proses mereka.
Bermakna terdapat industri sebenar yang mengumpul bahan itu dari tandas awam.
Vespasian mengenakan cukai ke atas pengumpulan tersebut.
Sesiapa yang mengambilnya untuk kegunaan komersial perlu membayar kepada perbendaharaan.
📌 Syiling yang dihulurkan ke hidung anaknya
Anaknya, Titus, membantah dan menganggap sumber cukai itu memalukan bagi seorang maharaja.
Menurut catatan sejarawan Suetonius, Vespasian menunggu sehingga hasil cukai pertama masuk.
Beliau kemudian mengambil sekeping syiling daripada hasil itu.
Beliau menghulurkannya ke hidung anaknya dan bertanya sama ada syiling itu berbau.
Bila anaknya menjawab tidak, beliau berkata syiling itu datang daripada air kencing.
Ungkapan bahawa wang tidak berbau kekal digunakan dalam bahasa Eropah sehingga hari ini.
Cukai itu juga bertahan dan diteruskan oleh pemerintah selepasnya.
✅ Pengajaran #1: Apa sahaja yang mempunyai nilai komersial akan akhirnya dikenakan cukai
Apa sahaja yang mempunyai nilai komersial akan akhirnya dikenakan cukai, tidak kira betapa remeh atau memalukan ia kelihatan.
✅ Pengajaran #2: Bahan buangan bagi satu pihak boleh menjadi bahan mentah bagi pihak lain
Bahan buangan bagi satu pihak boleh menjadi bahan mentah bagi pihak lain, dan nilai itu wujud sebaik ada orang memerlukannya.
✅ Pengajaran #3: Syiling emas Rom itu masih bernilai hari ini walaupun industrinya sudah lama tiada
Syiling emas Rom yang dikutip daripada cukai itu masih bernilai hari ini, sedangkan industri yang menghasilkannya sudah lama tiada.
Vespasian mengenakan cukai ke atas pengumpulan tersebut.
Cukai itu juga bertahan dan diteruskan oleh pemerintah selepasnya.